Zgodnie z ustawą z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (DZ.U.Nr.81, poz. 351) przez KSR-G rozumie się integralną część organizacji bezpieczeństwa wewnętrznego państwa, obejmującą prognozowanie, rozpoznawanie, zwalczanie pożarów, klęsk żywiołowych lub innych miejscowych zagrożeń. System ten skupia jednostki ochrony przeciwpożarowej w celu ratowania życia, zdrowia, mienia lub środowiska.

Do podstawowych zadań KSR-G należy między innymi:
- walka z pożarami i innymi klęskami żywiołowymi,
- ratownictwo techniczne,
- ratownictwo chemiczne,
- ratownictwo ekologiczne,
- ratownictwo medyczne.

KSR-G jest systemem otwartym, ściśle współpracującym z otoczeniem. Stworzono go dla zaspokojenia potrzeb wynikających z naturalnych zachowań człowieka, a zwłaszcza zapewnienia mu bezpieczeństwa. Nie stanowi wyizolowanego składnika bezpieczeństwa publicznego, lecz jego ważny czynnik, żywo reagujący na wszelkie zmiany i w wysokim stopniu współdziałający z otoczeniem. Stąd też granice, w których działa, są bardzo elastyczne. System ten zapewnia optymalizację czynności oraz efektywność i skuteczność użytych sił i środków do prowadzenia zarówno prostych, nieskomplikowanych działań, jak i specyficznych, dużych i długotrwałych akcji. Ponadto zapewnia:
- jedność dowodzenia i rozkazodawstwa,
- kompatybilność działań i sprzętu w prowadzonych działaniach ratowniczo - gaśniczych,
- wysoką gotowość operacyjną i sprawność różnych podmiotów ratowniczych znajdujących się w systemie,
- podporządkowanie różnych interesów podmiotów ratowniczych dla wspólnego celu,
- ujednolicenie szkolenia i dokształcania,
- sprawną koordynację działań ratowniczych,
- jednolitość i spójność systemów łączności i przekazu informacji.

System swym zasięgiem obejmuje obszar całego kraju i działa na szczeblu krajowym, wojewódzkim i rejonowym (a w przyszłości powiatowym).

Nie obejmuje jedynie wąskiego, o swojej specyfice ratownictwa:
- morskiego - prowadzącego działania na statkach pływających,
- górskiego - prowadzącego działania specjalistyczne w górach,
- górniczego - prowadzącego działania pod ziemią.

Podstawowym ogniwem funkcjonowania KSR-G jest rejon. Trzeba pamiętać, że zdarzenie najczęściej obejmuje mały teren i w większości wystarczają siły i środki miejscowe. Jeżeli są one niewystarczające, to musi zadziałać zespół sił i środków skupionych w rejonie. Rzadkością na szczęście są akcje wymagające użycia sił i środków całego województwa czy kilku województw. Na terenie rejonu oprócz jednostek PSP bardzo ważną funkcję spełniają jednostki OSP. Przypada im bowiem ogromnie ważna rola w zabezpieczeniu wsi, gmin i małych miasteczek. Biorąc pod uwagę, iż jednostki te muszą być zdolne do świadczenia pełnego zakresu ratownictwa, proces ich pełnego włączenia do systemu rozłożono z konieczności w czasie i podzielono na etapy. Dano tym samym możliwość lepszego przygotowania się ochotników - ratowników do wykonywania złożonych zadań ratowniczych przy wykorzystaniu coraz bardziej nowoczesnego sprzętu.

Przygotowanie organizacyjne i techniczne KSR-G do działań ratowniczych

Krajowy system ratowniczo-gaśniczy stanowi integralna część organizacji bezpieczeństwa wewnętrznego państwa i toworzony jest w celu ratowania życia, zdrowia, mienia lub środowiska. Obejmuje prognozowanie, rozpoznawanie i zwalczanie pożarów, klęsk żywiołowych lub innych miejscowych zagrożeń (ratownictwo techniczne, chemiczne, ekologiczne i medyczne). System ten skupia jednostki ochrony przeciwpożarowej, inne służby, inspekcje, straże, instytucje oraz podmioty, które dobrowolnie, w drodze umowy cywilnoprawnej, zgodziły się współdziałać w akcjach ratowniczych.

W wyniku kontroli NIK stwierdzono, że stworzone warunki prawno organizacyjne oraz finansowe nie pozwoliły Komendantowi Głównemu Państwowej Straży Pożarnej na zorganizowanie krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego w zakładanym zakresie podmiotowym oraz na właściwe przygotowanie techniczne jednostek systemu do realizacji ustawowych zadań ratowniczych.

Zdaniem Najwyższej Izby Kontroli stan zorganizowania systemu nie zapewnia obywatelom bezpieczeństwa w zakresie, jaki został określony przepisami prawa.

Ustalono, że założony w ustawie o ochronie przeciwpożarowej termin zorganizowania krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, tzn. 1 stycznia 1995 r., nie został dotrzymany. Podkreślić należy, że system ten nie został ostatecznie zorganizowany do chwili zakończenia kontroli w 1999 r.

Według dokumentu opracowanego w 1994 r. w Komendzie Głównej PSP pn. "Etapy wdrażania głównych elementów krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego" zakładano, że docelowy model ksrg zostanie osiagnięty do dnia 31 grudnia 2000 r. Kontrola NIK wykazała jednak poważne zagrożenia dla realizacji przyjętego w dokumencie harmonogramu.

Kierowanie krajowym systemem ratowniczo-gaśniczym należy do Komendanta Głównego PSP. Ustalono, że w jednostkach organizacyjnych PSP utworzono struktury, które tworzyły możliwości organizacyjne do wypełniania funkcji kierowniczych i koordynacyjnych w zakresie działań ratowniczych. Jednak przygotowanie techniczne, szczególnie w zakresie systemów łaczności, w części kontrolowanych stanowisk kierowania, było niepełne.

Koordynacja działań krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego na obszarze województw należy do wojewody, który powinien realizować to zadanie przy pomocy wojewódzkiego zespołu do spraw ochrony przeciwpożarowej i ratownictwa. Stwierdzono jednak, iż w województwach: gdańskim, łódzkim i warszawskim zespoły te nie były w pełni przygotowane do wypełniania powierzonych im zadań. W szczególności należy podkreślić, iż nie wypracowały wniosków i propozycji zapobiegania wystapieniu nadzwyczajnych zagrożeń, nie opracowały także koncepcji likwidacji przewidywanych zagrożeń w aspekcie finansowym, materialnym i organizacyjnym.

Odnośnie szkolenia ustalono, że liczba kształconych i szkolonych ratowników zaspokajała bieżace potrzeby ksrg. Natomiast w zakresie zatrudnienia wykazano, iż w jednostkach organizacyjnych PSP zatrudnionych było 440 funkcjonariuszy (1,6%) nie spełniajacych wymogów kwalifikacyjnych ustalonych dla zajmowanych stanowisk służbowych.

Wyposażenie PSP w sprzęt i środki techniczne znacznie odbiegało od ustalonych przez Komendanta Głównego PSP normatywów sprzętowych.

Ustalono także, iż potrzeby finansowe PSP w zakresie tworzenia krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego znacznie przekraczały kwoty otrzymywane z budżetu państwa. Natomiast środki budżetowe na utrzymanie w gotowości bojowej ochotniczych straży pożamych właczonych do ksrg były znikome i w latach 1996-1998 odpowiadały ok. 3% potrzeb.

W ustawie budżetowej na 1996 r. ustanowiono inwestycję centralna "Krajowy System Ratowniczo-Gaśniczy na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej". Kontrola wykazała nieprawidłowości i opóźnienia w realizacji tej inwestycji, a także brak skutecznego nadzoru nad jej realizacja ze strony Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Organizacja KSR-G

Strukturę organizacyjną Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego tworzą trzy poziomy: krajowy, wojewódzki i powiatowy. Poszczególne poziomy odnoszą się do organów administracji państwowej, terenowych organów Państwowej Straży Pożarnej i jednostek ratowniczych, które przez realizację przypisanych im zadań współuczestniczą w tworzeniu i funkcjonowaniu Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego.

Jednym z istotnych zadań zrealizowanych w 1999 r. było przygotowanie zmiany podstawowego dla funkcjonowania krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego aktu prawnego, jakim jest rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji określające szczegółowe zasady organizacji systemu.

Doświadczenia zebrane w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 grudnia 1994 r. w sprawie szczegółowych zasad organizacji krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, wskazały na potrzebę prowadzenia bardziej precyzyjnych regulacji prawnych dotyczących m.in.: obszarów funkcjonowania systemu,organizacji poszczególnych dziedzin ratownictwa w ramach systemu,zasad organizacji i funkcjonowania stanowisk kierowania państwowej straży pożarnej,ujednolicenia struktury podmiotów biorących udział w działaniu ratowniczym,określenia zadań kierującego działaniem ratowniczym, uregulowania zasad funkcjonowania dokumentacji na rzecz systemu, organizacji odwodów operacyjnych.

Ze względu na znaczny zakres zmian, konieczne było opracowanie nowego rozporządzenia.

Nowe rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad organizacji krajowego systemu ratowniczo zostało podpisane w dniu 29 grudnia 1999 r. , z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2000 r. (Dz. U. Nr 111, poz. 1311).

Wprowadzone w rozporządzeniu uregulowania określają szczegółowo m.in: Organizację krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego na poziomie powiatu, województwa i kraju,organizację poszczególnych dziedzin ratownictwa, realizowanych przez podmioty systemu: walka z pożarami i klęskami żywiołowymi, ratownictwo chemiczne, ekologiczne, techniczne i medyczne. Organizację stanowisk kierowania Państwowej Straży Pożarnej na poszczególnych poziomach oraz zasady dysponowania sił i środków systemu do działań ratowniczych, zasady kierowania działaniem ratowniczym, wraz ze wskazaniem uprawnionych do kierowania i ich zadań,strukturę oddziałów i pododdziałów biorących udział we działaniu ratowniczym co w warunkach skomplikowanego lub długotrwałego działania ratowniczego, przy jednoczesnej potrzebie użycia znacznych sił i środków systemu, uporządkuje i uprości kierowanie działaniem ratowniczym, /dowódcy plutonów, kompanii, batalionów i brygad mogą tworzyć struktury kierowania zgodnie z trybem już praktycznie sprawdzonym przez Państwową Straż Pożarną i inne jednostki ochrony przeciwpożarowej/, zasady sporządzania dokumentacji działań ratowniczych, gromadzenia danych dotyczących zdarzeń oraz prowadzenia bieżącej analizy operacyjnej.

Szczegółowe zasady uruchamiania sił i środków krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego na wszystkich poziomach będą precyzowały powiatowe i wojewódzkie plany ratownicze zatwierdzane odpowiednio przez starostów i wojewodów. Plany będą podlegały obligatoryjnej praktycznej weryfikacji w drodze ćwiczeń prowadzonych okresowo analiz zagrożeń.

W ramach Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego powołano centralny i wojewódzkie odwody operacyjne. Centralny odwód operacyjny, obecnie w sile 4 pułków, stanowią wydzielone siły i środki specjalistyczne Państwowej Straży Pożarnej, których użycie podyktowane jest rozmiarem i charakterem akcji ratowniczej.

Obszarem działania centralnego odwodu operacyjnego jest teren kraju, a także na podstawie zawartych umów i porozumień, obszar poza granicami kraju.

Analizy zagrożeń i zabezpieczenia operacyjnego poprzedzające sporządzanie planów ratowniczych pozwolą na utworzenie optymalnej sieci jednostek systemu, adekwatnej do występujących na danym obszarze zagrożeń oraz na właściwe rozmieszczenie sprzętu specjalistycznego. Ponadto dla potrzeb prowadzenia analizy zagrożeń zostały opracowane zasady gromadzenia i przekazywania danych z ustaleń dokonanych w toku czynności kontrolno-rozpoznawczych.

W ramach Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego działania ratownicze na terenie kraju realizuje 507 jednostek ratowniczo-gaśniczych komend powiatowych PSP i 6 szkół PSP oraz 3230 jednostek ochotniczych straży pożarnych. Jednostki OSP włączone do systemu stanowią około 25,9 % ogólnej liczby jednostek OSP typu "S" i około 14% wszystkich jednostek OSP. Liczba jednostek ratowniczych w KSRG (3230 jednostek OSP i 507 jednostek PSP ) pozwala przyjąć, że średnio na jedną jednostkę przypada 99,74 km2 powierzchni ochranianego terenu.

W grudniu 1999 roku do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego został włączony 103 Pułk Lotniczy Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych. Jest to pierwszy podmiot włączony do systemu, który nie jest jednostką ochrony przeciwpożarowej. Pułk lotniczy będzie współdziałał z podmiotami systemu w szczególności w zakresie:transportu lotniczego, a w szczególności transportu ratowników i sprzętu ratowniczego oraz transportu dla potrzeb ratownictwa medycznego, ewakuacji drogą powietrzną zagrożonych ludzi i mienia, wspomagania działań gaśniczych, wykrywania zagrożeń oraz ich monitorowania, przy pomocy patroli lotniczych.

Ponadto w systemie funkcjonują 4 zakładowe jednostki ochrony przeciwpożarowej. W celu doskonalenia funkcjonowania krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, przygotowano projekty zmian niektórych zapisów dotyczących tematyki operacyjnej w ustawie o ochronie przeciwpożarowej oraz opracowano projekty przepisów wykonawczych.

Prowadzone prace legislacyjne zmierzają do wydania rozporządzeń regulujących tak istotne zagadnienia jak: zasady kierowania działaniem ratowniczym z udziałem jednostek ochrony przeciwpożarowej nie będących w systemie,szczegółowe warunki oraz tryb włączania do KSRG i wyłączania z tego systemu jednostek ochrony przeciwpożarowej, innych służb, straży, instytucji oraz podmiotów, które dobrowolnie w drodze umowy cywilnoprawnej zgodziły się współdziałać w działaniach ratowniczych,zasady wprowadzania podwyższonej gotowości operacyjnej w jednostkach KSRG, zasady tworzenia specjalistycznych grup ratowniczych, zasady wyposażania jednostek organizacyjnych PSP w sprzęt do celów ratowniczych.

Ratownictwo medyczne

W styczniu 1999 roku weszło w życie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 stycznia 1999 r. w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego, ratownictwa technicznego, chemicznego, ekologicznego lub medycznego oraz warunków, jakim powinny odpowiadać drogi pożarowe /Dz. U. Nr 7, poz. 64/, które określa uprawnienia strażaków-ratowników w zakresie ratownictwa medycznego. Ta podstawa prawna zapoczątkowała wdrażanie ratownictwa medycznego w krajowym systemie ratowniczo -gaśniczym. Ze względu na konieczność przeszkolenia wszystkich strażaków w zakresie udzielania pomocy przedlekarskiej oraz zakupu sprzętu medycznego dla wszystkich jednostek ratowniczo- gaśniczych proces wdrażania ratownictwa medycznego podzielono na etapy.

W ramach wdrażania ratownictwa medycznego w KSRG w roku 1999 zrealizowano następujące zadania:
Opracowano i przekazano do realizacji jednostkom organizacyjnym PSP Wytyczne w sprawie realizacji zadań z zakresu ratownictwa medycznego przez strażaków-ratowników KSRG , w których zostały określone :
**standardy sprzętu medycznego i dydaktycznego oraz procedury postępowania ratowniczego wynikające z zakresu uprawnień,
**jednolity program szkolenia dla wszystkich strażaków, w celu nabycia uprawnień z zakresu pomocy przedlekarskiej,
**zasady zatrudniania lekarzy-koordynatorów ratownictwa medycznego na szczeblu krajowym i wojewódzkim.
**przeprowadzono w 10 województwach i 4 szkołach Państwowej Straży Pożarnej pilotażowe szkolenia z pomocy przedlekarskiej dla ok. 600 strażaków-ratowników, przygotowano i uzgodniono z Ministerstwem Zdrowia projekt zapisów dotyczących organizacji ratownictwa medycznego w krajowym systemie ratowniczo-gaśniczym .

Operacyjna współpraca międzynarodowa

Rok 1999 był specyficzny dla Państwowej Straży Pożarnej pod względem prowadzenia międzynarodowych działań ratowniczych i humanitarnych. Od kwietnia do sierpnia funkcjonowały grupy ratownicze PSP w akcji pomocy humanitarnej na rzecz uchodźców z Kosowa na terytorium Albanii, w ramach utworzonej Polskiej Misji Medycznej.

W sierpniu i listopadzie Grupy Poszukiwawczo-Ratownicze PSP z Gdańska i Nowego Sącza brały udział w międzynarodowych akcjach ratowniczych po trzęsieniach ziemi na terytorium Turcji. Działania grup polegały na prowadzeniu prac poszukiwawczo-ratowniczych ludzi, przy wykorzystaniu psów ratowniczych i specjalistycznego sprzętu ratowniczego do wyszukiwania osób uwięzionych w gruzach.

W październiku Grupy Poszukiwawczo-Ratownicze z Gdańska i Nowego Sącza postawione zostały w stan gotowości i przygotowane do wyjazdu do międzynarodowej akcji ratowniczej po trzęsieniu ziemi na Tajwanie. Ze względu na sprawy proceduralne związane z przekroczeniem przestrzeni powietrznej Chin, do wyjazdu nie doszło.

W listopadzie Grupa Ratownictwa Chemicznego i Technicznego PSP uczestniczyła w Bratysławie - Słowacja w ćwiczeniach COMPROTEX" 99, które zorganizowane zostały przez Austrię, Słowację i Węgry.

Prowadzono także prace w ramach działalności obejmującej członkostwo w strukturach Międzynarodowych Grup Doradczych do spraw poszukiwań i ratownictwa Biura Koordynacji Spraw Humanitarnych ONZ (UN OCHA-NSARAG) oraz CTIF.

We wrześniu, w Słubicach i Frankfurcie nad Odrą odbyło się polsko-niemieckie seminarium na temat realizacji postanowień Konwencji w sprawie transgranicznych skutków awarii przemysłowych. Seminarium poprzedzone było ćwiczeniami z zakresu usuwania zanieczyszczeń substancjami ropopochodnymi na Odrze. W ćwiczeniach uczestniczyły siły i środki PSP województw zachodniopomorskiego, lubuskiego i dolnośląskiego oraz aplikacyjnie siły i środki Centralnego Odwodu Operacyjnego Komendanta Głównego PSP.

Dotychczasowe doświadczenia funkcjonowania systemu, zebrane przez PSP spowodowały rozpoczęcie prac na przekształceniem KSRG w krajowy system ratowniczy rozumiany jako integralna część organizacji bezpieczeństwa wewnętrznego państwa, obejmująca, w celu ratowania życia, zdrowia, środowiska lub mienia, rozpoznawanie i prognozowanie zagrożeń, związanych z powstaniem pożaru, klęski żywiołowej i innego miejscowego zagrożenia, powiadamianie lub dysponowanie sił i środków przewidzianych do ich zwalczania oraz prowadzenie działań ratowniczych; system ten będzie skupiał jednostki ochrony przeciwpożarowej, służby, inspekcje, straże, instytucje, organizacje społeczne oraz organy administracji niezespolonej, a także inne podmioty, o ile dobrowolnie w drodze umowy cywilnoprawnej zgodzą się współuczestniczyć w działaniach ratowniczych lub działać na jego rzecz.

Dotychczasowa definicja Krajowego Systemu Ratowniczego jest niepełna i nieprecyzyjna, gdyż nie obejmuje pełnego obszaru rozpoznawania zagrożeń oraz procesu powiadamiania i dysponowania sił i środków przewidzianych do zwalczania pożarów, klęsk żywiołowych i innych miejscowych zagrożeń, a także prowadzenia działań ratowniczych. Jednocześnie na uwzględnienie zasługują organizacje społeczne /pozarządowe/, które coraz aktywniej prowadzą działania na rzecz szeroko rozumianego ratownictwa oraz deklarują gotowość do współpracy w rozbudowie systemu. Zasadne jest, aby w nieuzasadniony sposób nie zawężać zakresu działania Krajowego Systemu Ratowniczego oraz utrzymać spójność i ciągłość działania jego podmiotów, począwszy od fazy rozpoznawania i prognozowania zagrożeń, poprzez jego uruchamianie w procesie powiadamiania i dysponowania sił i środków, a na działaniach ratowniczych skończywszy. Ważne jest także włączenie do KSR podmiotów, które chcą działać dobrowolnie na rzecz systemu np. realizując wsparcie logistyczne, ale nie prowadząc działań ratowniczych.

Krajowy System Ratowniczo-Gaśniczy ze swoim podstawowym rdzeniem, który stanowi Państwowa Straż Pożarna, jest i w dalszym ciągu będzie, istotnym elementem powszechnego systemu ochrony ludności.

Jednostki systemu prowadzą samodzielnie działalność ratowniczą obejmującą ok. 90% zdarzeń na terenie kraju. Są to głównie interwencje związane z pożarami i innymi miejscowymi zagrożeniami. W pozostałych przypadkach działania są wspomagane siłami i środkami podmiotów ratowniczych będących poza strukturą KSRG. W przypadku nadzwyczajnych zagrożeń środowiska, klęsk żywiołowych i sytuacji kryzysowych do zadań KSRG należy:
**rozpoznawanie wszelkich możliwych zagrożeń;
**stały monitoring potencjalnych zagrożeń i ich źródeł.
**przyjmowanie informacji o zaistniałych zdarzeniach i zagrożeniach.
**rozpoczęcie działań ratowniczych.
**zastosowanie odpowiednich procedur postępowania zapewniających płynne przejście ze stanu normalnego do stanu sytuacji kryzysowej.

W proponowanej reformie administracyjnej Państwa zakłada się, że w przypadku kryzysu osoba sprawująca władzę administracji ogólnej przejmuje bezpośrednie kierowanie strukturą organizacyjną przewidzianą ustawowo do zarządzania kryzysem i będzie ponosiła pełną odpowiedzialność za podejmowane decyzje.

W takich sytuacjach, w ramach prowadzonych działań ratowniczych, siły i środki KSRG podporządkowują się organizacyjnie jednoosobowemu kierownictwu - osobie sprawującej władzę administracji ogólnej (tj. odpowiednio wójtowi, staroście lub wojewodzie).

Realizując zadania w zakresie zarządzania sytuacją kryzysową organ władzy powinien zapewnić siłom ratowniczym KSRG:
**zabezpieczenie logistyczne dla sił ratowniczych (kwatermistrzowskie i finansowe, materiałowo-techniczne - paliwa, smary, środki gaśnicze, neutralizatory i sorbenty oraz specjalistyczny sprzęt techniczny itp.).
**koordynację działań w zakresie ochrony i zabezpieczenia ludności np. ewakuowanej ze strefy zagrożenia,
**koordynację procesów decyzyjnych i przepływu informacji między podmiotami Powszechnego Systemu Ochrony Ludności.
Ponadto po zakończeniu działań ratowniczych zadaniem administracji ogólnej będzie koordynacja w zakresie likwidacji skutków zaistniałej sytuacji kryzysowej oraz odbudowy infrastruktury technicznej, komunalnej, itd.

Należy jednak zwrócić uwagę na konieczność pozostawienia bezpośredniego kierowania działaniami ratowniczymi osobie merytorycznie przygotowanej do realizacji tego zadania.

Proponowane rozwiązania prawne dotyczące reformy Państwa są znaczącym krokiem w kierunku stworzenia w kraju jednolitego, powszechnego systemu ratowniczego, w którym oprócz jednostek Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego będą funkcjonować pozostałe podmioty ratownicze. Pozostaje jednak wiele spraw wymagających uregulowania prawnego. Dotyczą one precyzyjnego określenia granic uprawnień poszczególnych ośrodków decyzyjno-koordynujących, odpowiedzialności władz rządowych i samorządowych oraz uprawnień i odpowiedzialności kierujących działaniami ratowniczymi.

Obowiązki jednostki i członków OSP przewidzianej do włączenia w KSR-G

I. Podstawowy zakres działań ratowniczych jednostki:
1) gaszenie pożarów łącznie z ewakuacją ludzi i mienia,
2) ratownictwo techniczne,
3) ratownictwo chemiczne pomocnicze,
4) udział w zwalczaniu i likwidacji skutków klęsk żywiołowych.

II. Działania ratownicze, o których mowa:
1) w punkcie 1 podpunkt 2, w okresie do pięciu lat od daty włączenia w Krajowy System Ratowniczo - Gaśniczy, mogą być wykonywane Jako działania pomocnicze podczas akcji ratowniczej organizowanej przez PSP, a po upływie tego okresu, Jako działania ratownicze prowadzone samodzielnie.
2) w punkcie 1 podpunkt 3, w okresie do pięciu 1at od daty włączenia w Krajowy System Ratowniczo - Gaśniczy:
a) w przypadku zdarzeń o charakterze ekologicznym - jako działania uzupełniające w akcjach ratowniczych organizowanych przez PSP, a po upływie tego okresu, jako działania pomocnicze,
b) w przypadku zdarzeń z materiałami niebezpiecznymi - jako działania uzupełniające w akcjach ratowniczych organizowanych przez PSP poza strefą bezpośredniego i pośredniego zagrożenia (skażenia), a po upływie tego okresu, jako działania pomocnicze w strefie pośredniego zagrożenia (skażenia).

III. Jednostka OSP zobowiązana jest do:
1) podjęcia działań umożliwiających pełną realizację zakresu działań ratowniczych, o których mowa w punkcie 1 i 2,
2) przyjęcie uchwały o szczególnym zakresie działań ratowniczych jednostki uzgodnionej z właściwym terenowo Komendantem Wojewódzkim PSP,
3) uczestniczenia w działaniu ratowniczym w czasie i miejscu określonym przez PSP,
4) delegowania sprzętu wraz z obsadą do czasowego pełnienia służby w siedzibie właściwej terenowo JRG na żądanie Komendanta Rejonowego PSP,
5) udział w ćwiczeniach i manewrach organizowanych przez PSP,
6) prowadzenia szkolenia szeregowych i doskonalenia członków czynnych jednostki,
7) utrzymywania sprzętu i wyposażenia jednostki we właściwym stanie technicznym i pełnej gotowości bojowej,
8) sprawdzanie co najmniej jeden raz dziennie łączności radiowej z właściwym terenowo Stanowiskiem Kierowania lub Punktem Alarmowym PSP wg zasad określonych przez Komendanta Rejonowego PSP,
9) organizowanie obsługi i konserwacji sprzętu oraz urządzeń specjalistycznych (w tym ochrony indywidualnej) zgodnie z normami obowiązującymi w PSP,
10) realizowania zadań zgodnie z zasadami taktyki pożarniczej i zasadami BHP,
11) prowadzenie ewidencji działań ratowniczych zgodnie z zasadami określonymi przez właściwego terenowo Komendanta Rejonowego PSP.

IV.Jednostka OSP podlega sprawdzianom gotowości bojowej zgodnie z zasadami określonymi przez Komendanta Wojewódzkiego PSP.

Obowiązki członków OSP

I.Członkowie czynni zobowiązani są:
1) poddawania się kwalifikacyjnym i okresowym badaniom lekarskim wg zasad określonych w odrębnych przepisach,
2) uczestniczenia w kursach i szkoleniach organizowanych przez PSP i inne służby ratownicze na potrzeby OSP,
3) pełnienia dyżurów operacyjnych w remizie OSP w okresie dużego zagrożenia, po wprowadzeniu stanu podwyższonej i pełnej gotowości bojowej jednostki wg zasad określonych przez właściwego rejonowo Komendanta Wojewódzkiego PSP.

Uprawnienia jednostki i członków OSP przewidzianej do włączenia w KSR-G

1. Jednostka OSP ma prawo do dofinansowania z budżetu państwa, o którym mowa w art. 33 pkt. 1 Ustawy o ochronie przeciwpożarowej wg zasad określanych corocznie przez Komendanta Głównego PSP w uzgodnieniu z Zarządem Głównym Związku OSP RP.
2. Jednostka OSP może się ubiegać o doposażenie w specjalistyczny sprzęt do realizacji ratownictwa technicznego, chemiczno-ekologicznego.
3. Jednostka OSP ma prawo do otrzymywania w pierwszej kolejności nieodpłatnie zbędnego, sprawnego technicznie sprzętu będącego na wyposażeniu PSP.
4. Jednostka posiada docelowo uprawnienia bezpłatnego poruszania się na autostradach płatnych.

Uprawnienia członków OSP

1. Czynni członkowie OSP mają prawo do bezpłatnego szkolenia organizowanego przez PSP.
2. Czynni członkowie OSP posiadają prawo do okresowych bezpłatnych badań lekarskich.
3. Członek OSP uczestnicz?cy w działaniach ratowniczych lub szkoleniu organizowanym przez PSP ma prawo do otrzymania ekwiwalentu pieniężnego, zgodnie z art. 28 Ustawy o ochronie przeciwpożarowej z dnia 24 sierpnia 1991 r.
4. Członek OSP, który uległ wypadkowi podczas działań ratowniczych lub szkoleniu organizowanym przez PSP ma prawo do świadczeń odszkodowawczych (takich jak dla strażaków PSP) i hospitalizowania w szpitalach służby zdrowia MSW.

Kryteria dla jednostek OSP przewidzianych do włączenia w KSR-G

I. W zakresie stanu organizacyjnego:
1)kategoria jednostki S-3 lub S-2 wyjątkowo dopuszcza się jednostkę kategorii S-1 w siedzibie gminy pod warunkiem, że sąsiednia Jednostka kategorii S-1 znajduje się w odległości nie większej niż 5 km a siły i środki ochrony przeciwpożarowej gwarantują właściwe zabezpieczenie operacyjne gminy,
2) jednostka posiada na wyposażeniu samochody gaśnicze typu średniego lub ciężkiego, nie starsze niż 15 lat,
3) minimalna ilość członków czynnych OSP:
- dla kategorii S-3 - 25 osób,
- dla kategorii S-2 - 15 osób,
- dla kategorii S-1 - 10 osób.
4) minimalna ilość całodobowo dyspozycyjnych kierowców - mechaników z odpowiednimi kwalifikacjami - 2 x ilość samochodów gaśniczych w jednostce.

II. W zakresie wyposażenia w sprzęt specjalistyczny:
1) jednostka posiada minimum radiotelefon samochodowy pozwalający pracować w częstotliwości, Krajowego Systemu Ratowniczo - Gaśniczego,
2) jednostka jest wyposażona lub przewidziana do wyposażenia w pierwszej kolejności w urządzenie radiowego uruchamiania syreny elektrycznej, w tym również w system indywidualnego powiadamiania członków OSP,
3) w komunikacji telefonicznej nie występują utrudnienia (telefon znajduje się u jednego z funkcyjnych członków OSP lub w miejscu z całodobową obsługą),
4) na wyposażeniu jednostki znajduje się sprzęt ochrony dróg oddechowych gwarantujący właściwe działanie ratownicze min. jednego zastępu,
5) jednostka posiada min. dwie zapasowe motopompy,
6) jednostka wyposażona jest w sprzęt i urządzenia specjalistyczne (pi1arki do stali i betonu, pilarki do drewna, hydrauliczne i pneumatyczne zestawy ratownicze itp.) oraz ubrania kwaso i ługoodporne,

7) jednostka posiada na swym wyposażeniu ubrania specjalne i indywidualne uzbrojenie osobiste strażaka (w tym obuwie ochronne i umundurowanie na okres zimowy w ilościach zgodnych z wymaganiami dot. członków czynnych jednostki (patrz pkt. II 1.3)

III. W zakresie stanu wyszkolenia.
1) wszyscy członkowie czynni OSP posiadają wykształcenie odpowiednie do zajmowanego stanowiska i pełnionej funkcji. Stan wyszkolenia w jednostce powinien zapewnić obsadę poszczególnych funkcji minimum przez dwie osoby,

2) w następstwie ustalonego przez Komendanta Wojewódzkiego PSP zakresu działań ratowniczych realizowanych przez OSP członkowie czynni danej jednostki OSP winni posiadać ukończone kursy specjalistyczne.

IV. W zakresie zaplecza garażowo - technicznego.
1) strażnica OSP powinna posiadać:
- co najmniej jedno stanowisko garażowe więcej niż liczba posiadanych samochodów,
- sprawny system ogrzewania obiektu,
- pomieszczenia socjalne umożliwiające zakwaterowanie co najmniej dwóch zmian stanowiących obsadę posiadanych samochodów.

2) W strażnicy znajdować powinny się wyodrębnione pomieszczenia do suszenia węży i sprzętu pożarniczego.


Żródło: www.kgpsp.gov.pl